https://goodworld.in A website by Madhav Bhope

LIC Bima Sakhi Yojna-एल.आय.सी ची बीमा सखी योजना

LIC-Bima-Sakhi-Yojana

बीमा सखी योजना- 18 ते 70 वयोगटातील महिलांना एलआयसी एजंट बनण्याची सुवर्णसंधी- सोबत महिना 7000 रूपये स्टायपेण्ड!

दि. 9 डिसेंबर च्या वर्तमानपत्रात “बीमा सखी योजना” या नांवाची, LIC India(भारतीय जीवन बीमा  निगम)ची एक योजना, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते सुरू करण्यात आल्याची बातमी वाचण्यात आली. या योजनेचा शुभारंभ नरेंद्र मोदी यांनी हरियानातील पानिपत या शहरी केल्याचे वाचण्यात आले. तसेच वर्तमानपत्रात याबद्दल त्या दिवशी LIC तर्फे देण्यात आलेली जाहिरातही वाचण्यात आली.

कुतूहलाने त्याबाबत अधिक माहिती घेतली असता, त्यातील एका वैशिष्ट्याने लक्ष वेधून घेतले- ते म्हणजे यासाठी 18 ते 70 वयापर्यंतच्या, कमीत कमी 10 वी पास असलेल्या महिला पात्र आहेत. LIC अशा प्रकारे 2 लाख महिलांना एक उत्पन्नाचा स्रोत मिळवून देणार आहे असे म्हटले आहे. त्यासाठी निवडलेल्या महिलांना पहिल्या वर्षी दरमहा रु. 7000 चा स्टायपेण्ड देण्यात आहे- म्हणजे वर्षाचा रु. 84000- दुसऱ्या वर्षी प्रतिमाह रु. 6000- म्हणजे वर्षाचा रु. 72000 आणि तिसऱ्या वर्षी प्रतिमाह रु. 5000-म्हणजे वर्षाचा रु. 60000- असा 3 वर्षांचा एकूण रु. 2,16,000 स्टायपेण्ड देण्यात येणार असल्याचे लिहिले आहे- आणि हा 3 वर्षांचा कालावधी हा प्रशिक्षण काळ राहील असे सांगितले आहे. या कालावधीच्या पूर्ततेनंतर संबंधित महिलांना LIC Agent म्हणून काम करता येणार आहे( LIC चे कर्मचारी नव्हे), आणि त्यातील ग्रॅजुएट असलेल्यांना विकास अधिकारी (Development Officer) म्हणून काम करण्याचीही संधी मिळू शकते असे लिहिले आहे.

अजून या योजनेचे पूर्ण तपशील कळू शकले नाहीत. जसे की- या कालावधीत कसे प्रशिक्षण दिले जाईल? आणि कुठे? तसेच LIC च्या संबंधित वेबसाइट वर वरील स्टायपेण्डच्या समोर वर्षभरात 24 पॉलिसीज- म्हणजे साधारण महिन्याला 2 पॉलिसीज कराव्या लागतील असा उल्लेख आहे. त्यामुळे अशा पॉलिसीज जर पूर्ण नाही होऊ शकल्या तर काय, याबद्दल उल्लेख नाही. मात्र केलेल्या पॉलिसीज वर कमिशन वेगळे मिळेल असा उल्लेख आहे. त्यामुळे ज्या महिलांना अशा प्रकारच्या कामात रस आहे, थोडे अधिकचे काम करून उत्पन्न मिळविण्याची इच्छा आहे, त्यांनी यासंदर्भात apply करून बघायला काही हरकत नाही, असे वाटते. आणि त्यासाठी जास्त काहीच कागदपत्र देण्याची गरज नाहीये. त्यामुळे आपल्या महितीतील कोणी अशा महिला असतील तर त्यांच्यापर्यंतसुद्धा ही माहिती पोंचवावी असे वाटते. तसेच  इच्छुक महिलांनी LIC च्या वेबसाइट वर जाऊन apply करावे.

या संदर्भातील सगळे तपशील खाली दिले आहेत.

सर्वप्रथम आपण आपल्या मोबाईल मध्ये किंवा लॅपटॉप मध्ये, google search वर जाऊन, bima sakhi(इंग्लिश मध्ये) किंवा बीमा सखी (मराठीमध्ये) टाइप करावे. त्यानंतर जे रिजल्ट येतील, त्यात खालील वेबसाइट दिसेल (अगदी पहिल्याच क्रमांकावर नाही, पण वरून तिसऱ्या किंवा चौथ्या क्रमांकावर) https://licindia.in/lic-s-bima-sakhi

त्यावर क्लिक करावे. त्यानंतर खालील स्क्रीन येईल-

 

lic-1 स्क्रीन वर अजून खाली गेल्यानंतर Click here for Bima Sakhi असे एक बटन येईल. त्यावर क्लिक करायचे-lic-3

 

 

त्यांनंतर अर्जाचा खालील स्क्रीन येईल.lic-5

 

त्यात आपली माहिती भरायची. जन्मतारीख टाकतांना ती MM/DD/YYYY या फॉरमॅट मध्ये टाकायची आहे, म्हणजे जन्माचा महिना पहिल्यांदा, नंतर जन्मतारीख, आणि नंतर वर्ष. आपल्या मोबाईल नंबरच्या कॉलम मध्ये मोबाईल नंबर टाकायचा आहे. ई -मेल अॅड्रेस असल्यास टाका, नसल्यास ती जागा रिकामी सोडा. त्यानंतरच्या कॉलम मध्ये- Are you related–… इत्यादि मध्ये मात्र No वरती क्लिक करणे आवश्यक आहे- अर्थात त्यासाठी तुम्ही LIC ह्या कुठल्याही एजंट, डेव्ह. ऑफिसर, कर्मचारी, इत्यादींच्या नात्यात येत नसले पाहिजे. 

त्यानंतरच्या कॉलम मध्ये तिथे दिलेला Captcha भरायचा, आणि नंतर सबमिट करायचे.  सबमिट केल्यावर खालील मेसेज येईल- अशा प्रकारे तुमचा फॉर्म सबमिट होऊ शकेल.

LIC-6 (1)

 

 

 

Mind blowing experiences of a Banker-10 एका बँकरचे थरारक अनुभव-10

bankasya katha

लेखक 

श्री अजय कोटणीस – निवृत्त व्यवस्थापक- स्टेट बँक ऑफ हैदराबाद 

(लेखक परिचय- लेखाच्या शेवटी)

ही लेखमाला श्री कोटणीस यांच्या फेसबुक पेज वर नुकतीच त्यांनी प्रसिद्ध केली आहे आणि तिला वाचकांचा भरभरून प्रतिसाद नेहमीप्रमाणे मिळतो आहे. इथे ही लेखमाला या ब्लॉगच्या  वाचकांसाठी, श्री कोटणीस यांच्या परवानगीने प्रसिद्ध करीत आहोत.

बॅंकस्य कथा रम्या..

स्थितप्रज्ञ आणि उलटलेला डाव

(भाग : 10)

शनिवारचा दिवस उजाडला. आज बँक अर्धा दिवसच होती. आपापली कामं आटोपून सारा स्टाफ दुपारी चार वाजताच घरी गेला होता. माझी औरंगाबादला जायची ट्रेन संध्याकाळी सहा वाजताची असल्यामुळे ऑफिसचं सर्व काम लवकर आटोपून निवांत बसलो असतानाच रविशंकर बँकेत आला.
 
“सर, आपसे कुछ बात करनी है.. “
 
असं म्हणून त्याने आपली कैफियत मांडायला सुरवात केली. 
 
रविशंकर आणि बेबी सुमित्रा या दोघांनाही औरंगाबादच्या सेशन कोर्टाने अद्यापही अटकपूर्व जामीन मंजूर केलेला नव्हता. जोगळेकर वकिलांच्या प्रयत्नांना अजून यश येत नव्हतं. आतापर्यंत आम्ही आमच्या कर्मचारी संघटनांकडे या प्रकरणात मदतीसाठी धाव घेतलेली नव्हती. खरं म्हणजे आमच्या बँकेत अधिकारी वर्गासाठी एक व अन्य कर्मचाऱ्यांसाठी एक, अशा दोन वेगळ्या, स्वतंत्र कामगार संघटना अस्तित्वात होत्या. सुदैवाने या दोन्ही संघटना सशक्त, प्रभावी आणि झुंजार वृत्तीच्या होत्या.
 
या व्यतिरिक्त बँकेत जातीनिहाय देखील काही कर्मचारी संघटना होत्या. यात अनुसूचित जाती व जमाती (SC/ST) प्रवर्गातील कर्मचारी व अन्य मागासवर्गीय (OBC) प्रवर्गातील कर्मचारी यांच्या देखील स्वतंत्र संघटना होत्या. रविशंकर हा बिहारमधील “कहार” नामक अनुसूचित जाती (SC) प्रवर्गातील होता तर बेबी सुमित्रा ही छत्तीसगडच्या आदिवासी समाजातील म्हणजेच अनुसूचित जमाती (ST) प्रवर्गातील होती.
 
काही संकुचित वृत्तीच्या अप्रगल्भ कर्मचारी नेते मंडळींना प्रत्येकच घटनेकडे कायम जातीयवादी चष्म्यातूनच पाहण्याची सवय असते. दुर्दैवाने औरंगाबाद मधील एका अशाच कलुषित दृष्टीच्या दुय्यम स्तराच्या नेत्याने “रविशंकर व बेबी सुमित्रा ह्यांना ताबडतोब अटकपूर्व जामीन न मिळणे” या घटनेला जातीय भेदभावाचा रंग दिला आणि या अन्यायाविरुद्ध रविशंकर व बेबी सुमित्रा यांनी आवाज उठवावा व बँक मॅनेजमेंट तसेच न्यायपालिकेत याची दाद मागावी याकरिता त्या दोघांवर दबाव आणण्याचा प्रयत्न केला. 
 
अर्थात रविशंकर व बेबी सुमित्रा हे दोघेही मुळातच सुसंस्कृत, शालीन व सुस्वभावी असल्यामुळे त्यांनी सुरवातीला या नेत्याच्या आग्रहाला अजिबातच भीक घातली नाही. मात्र जेंव्हा या नेत्याने हेड ऑफिस मधील वरीष्ठ नेत्यांमार्फत त्या दोघांवर दबाव आणण्यास सुरवात केली तेंव्हा मात्र ते वैतागून गेले. रविशंकरचं म्हणणं होतं की मी ताबडतोब जोगळेकर वकिलांना प्रत्यक्ष भेटून त्यांना शीघ्रातीशीघ्र जामीन मिळवून देण्यास सांगावे म्हणजे या नेत्यांच्या प्रेशर मधून त्याची मुक्तता होईल.
 
“ठीक आहे ! उद्या दुपारीच मी जोगळेकर वकिलांची या संदर्भात भेट घेईन.”
माझ्या ह्या आश्वासनाने रविशंकर निश्चिन्त झाला. खुश होऊन तो म्हणाला..
“सर, मैं भी कल दोपहर को आपके साथ वकील साब के ऑफिस में आना चाहता हूँ.. आप के सामने मुझे उन से कुछ सवाल पूछने है.. !!”
“फिर तो बहुत अच्छा..! आप ठीक बारह बजे वकिल साब के दफ़्तर पहुँचो.. संडे के दिन उनका ऑफिस सिर्फ दोपहर एक बजे तक ही खुला रहता है..”
 
ठरल्याप्रमाणे दुपारी बारा वाजता जोगळेकर वकिलांच्या ऑफिस वर पोहोचलो. रविशंकर सोबत बेबी, सैनी व रहीम चाचा या तिघांनाही तिथे आलेलं पाहून मला थोडं आश्चर्यच वाटलं. आम्ही वकील साहेबांना भेटलो तेंव्हा त्यांची स्वीय सहाय्यक रश्मी नेहमी सारखीच त्यांना अगदी खेटून बसली होती. अचानक मला तिथे आलेलं बघून ती किंचित चपापली. जोगळेकर साहेबांना अगोदर मी रुपेशच्या अटकेबद्दल माहिती दिली आणि मग रविशंकर व बेबी यांना अटकपूर्व जामीन कधी मिळणार याबद्दल पृच्छा केली तेंव्हा ते म्हणाले..bankasya katha
 
“उद्याच..! रुपेशच्या अटकेबद्दल किंवा त्यापूर्वी त्याच्याकडून घेतलेल्या कबुली जबाबाबद्दल मला तेंव्हाच कळवलं असतंत तर या दोघांनाही फार पूर्वीच जामीन मिळून गेला असता. असो.. ! खरं म्हणजे आता तर तशी जामीन घेण्याचीही आवश्यकताच राहिलेली नाही. पण अनायासे या संदर्भात उद्या सकाळीच माझं कोर्टापुढे ऑर्ग्युमेंट आहे, तेव्हा रुपेशच्या कन्फेशनच्या ग्राउंडवर उद्या अकरा वाजेपर्यंत या दोघांच्याही बेल ची कोर्ट ऑर्डर मिळून जाईल.”
 
“आपका बहुत बहुत धन्यवाद, वकील साब..!”
दोन्ही हात जोडून वकील साहेबांचे आभार मानून रविशंकरने त्यांना विचारलं..
“सर, आपकी फीस कितनी देनी होगी ?”
“वोही, जो पहले तय हुई थी..! चालीस हजार रुपये.. !!”
“सर, मुझे पूछना यह था कि हमारी बेल के लिये आपको अबतक कुल कितना रुपया खर्च करना पड़ा ?”
रविशंकरने विचारलेला हा प्रश्न ऐकून मी गोंधळात पडलो. असा विचित्र प्रश्न त्याने का बरे विचारला असावा ? जोगळेकर साहेब ही त्या प्रश्नामुळे बुचकळ्यात पडलेले दिसत होते. ते म्हणाले..
 
“किस खर्च की बात कर रहे हो आप ? मैने तो बेल के लिए अबतक कोई खर्च नही किया..!”
त्यावर अतिशय नम्रपणे खुलासा करीत रविशंकर त्यांना म्हणाला..
 
“पब्लिक प्रॉसिक्युटर, पुलीस, कोर्ट के कर्मचारी तथा जज साब को मॅनेज करने के लिये अब तक मैने और बेबीने पच्चीस पच्चीस हजार रुपये आपके असिस्टंट पुराणिक साब को दिये है.. इस से पूर्व, हमारे साथी शेख रहीम और सुनील सैनी से भी इसी तरह दस दस हजार रुपये उन्ही के द्वारा अलग से लिये गए थे..”
जोगळेकर साहेबांप्रमाणेच माझ्यासाठीही मी माहिती नवीन आणि धक्कादायक होती. पुराणिक वकिलांनी खोटं बोलून त्यांच्या बॉसच्या नकळत अशिला कडून पैसे उकळले होते हे उघड होतं. तरी देखील स्वतःला व मॅटरला सावरून घेत जोगळेकर साहेब म्हणाले..
 
“तुमचा काहीतरी गैरसमज झालेला दिसतोय. मी चौकशी करतो. जर तुम्ही आधीच काही रक्कम पुराणिक वकिलांकडे जमा केली असेल तर उद्या काम झाल्यावर फक्त उरलेले पैसे द्या. तसंच ज्यांच्या ज्यांच्याकडून चुकून जास्तीचे पैसे घेण्यात आले असतील त्यांना ते परत केले जातील..”
जोगळेकर साहेबांचा निरोप घेऊन आम्ही त्यांच्या ऑफिसच्या बाहेर पडलो. भेटीचा उद्देश सफल झाल्यामुळे माझे सहकारी खुशीत होते. त्या आनंदातच जवळच्या हॉटेलमध्ये चहा पिण्यास गेलो असतांनाच तिथे रश्मीचा फोन आला. ती म्हणाली..girl talking over phone
 
“मी ऑफिस मधून घरी निघाले आहे. इथून अगदी जवळच आहे माझं घर..! तुम्ही इथपर्यंत आलाच आहात तर घरी येऊन मला भेटूनच जा. तुमच्याच फायद्याचं काम आहे. वाट पाहते मी तुमची.. !!”
“ठीक आहे, आलोच मी..!”
असं बोलून फोन कट केला. माझ्या सहकाऱ्यांकडे पाहून मला एक विचार सुचला. तसंही एकट्याने रश्मीच्या घरी जाणं मला सेफ वाटत नव्हतं. मी त्यांना म्हणालो..
“आपण सारे जण आता रश्मी मॅडमच्या घरी जाणार आहोत. सुरवातीला मी एकटाच आत जाईन. नंतर मी रविशंकरला मिस कॉल करतांच तुम्ही सगळे जण तिच्या घरी या. म्हणजे आत माझ्यावर तसाच काही अवघड प्रसंग आला असला तर त्यातून माझी सुटका होईल..”
 
 
रश्मीचं घर म्हणजे एक ऐसपैस फोर बीएचके आलिशान फ्लॅट होता. बेल वाजवताच रश्मीने दार उघडत हसतमुखाने स्वागत केलं. भुरभुरणारे मोकळे केस, आकर्षक उघडे दंड दाखविणारा बिनबाह्यांचा ब्लाऊझ, बेंबीच्या खाली नेसलेली झुळझुळीत सिल्की साडी अशा सिंपल घरगुती पेहरावातही रश्मी खासच दिसत होती. हॉलमधील गुबगुबीत सोफ्यावर बसल्यावर रश्मीने फ्रिजमधून थंडगार पाणी आणून दिलं.blush of love blouse 134609
 
“छान आहे फ्लॅट तुमचा..”
काहीतरी बोलायचं म्हणून मी म्हणालो. माझ्या जवळ येऊन बसत रश्मी म्हणाली..
“जोगळेकर साहेबांनीच वाढदिवसाची गिफ्ट म्हणून घेऊन दिलाय मला हा फ्लॅट.. यू नो, माझे आणि बॉसचे खूपच जवळचे संबंध आहेत.. त्यांच्या कुटुंबातील एक सदस्यच समजतात मला ते..”
 
हॉलमध्ये हलक्या, मंद पाश्चात्य संगीताचे हळुवार सूर दरवळत होते. अतिनिकट बसलेल्या रश्मीने लावलेल्या उंची सेंटचा उबदार, उत्तेजक सुगंध मला अस्वस्थ करीत होता..
“माझ्याशी कोणत्या महत्वाच्या गोष्टीबाबत बोलायचं होतं तुम्हाला ?”
मी डायरेक्ट मुद्द्यालाच हात घातला..
लाघवी, मादक स्मित करीत रश्मी म्हणाली..
“अरे..! एवढी काय घाई आहे ? आत्ताच तर आलात तुम्ही.. थोडा वेळ बसा, आराम करा.. मी आलेच चेंज करून..”
 
कपडे तर आधीच चेंज केले आहेत हिने, आता आणखी काय चेंज करणार आहे ही बया ? असा विचार करीत तेथील टी-पॉय वरील Star & Style, Cine Blitz, Debonair, Vogue, Women’s Era अशा मासिकांतील गुळगुळीत चित्रे पहात बसलो.
थोड्याच वेळात फिकट लाल गुलाबी रंगाचा अत्यंत झिरझिरीत स्लीव्हलेस गाऊन घालून डौलदार पदन्यास करीत रश्मी हॉलमध्ये आली. ओठांना डार्क रेड लिपस्टिक लावून आलेल्या रश्मीचा उंच, भरदार, गोरापान लुसलुशीत देह त्या पारदर्शक पोशाखात अधिकच देखणा, उठावदार दिसत असल्याने ती जाम डेंजरस सेक्सी दिसत होती. कपाटातून काचेचे दोन ग्लास आणि व्हिस्कीची बाटली काढून ग्लास भरताना तिनं विचारलं..
“सोडा की आईस ?”
 
आळसावलेल्या मदमस्त स्वरात बोलणाऱ्या रश्मीचे इरादे खतरनाक दिसत होते.
“नो थँक्स..! मी ड्रिंक्स घेत नाही..”
कसेबसे माझ्या तोंडून शब्द बाहेर पडले..
“ओ.., रिअली ? बी फ्रॅंक.. लाजू नका.. नो फॉर्म्यालिटीज प्लिज.. नाऊ वुई आर फ्रेंड्स..”
चेहऱ्यावर आश्चर्य दाखवीत आपल्या ग्लासात बर्फाचे तुकडे टाकून तो ग्लास नाचवीत रश्मी माझ्या शेजारी येऊन बसली. अंग चोरून घेत कोपऱ्यात सरकत मी म्हणालो..
 
“नाही.. खरंच, मी कधीच ड्रिंक्स घेत नाही..”
“ठीक आहे बाबा.., तुम्ही ड्रिंक घेत नाही, मान्य..! पण मग आजपासून सुरू करा नं घ्यायला.. या रश्मीच्या आग्रहास्तव.. अं.. ?”
व्हिस्कीचा घोट घेत माझ्या अंगावर रेलून माझ्या डोळ्यात डोळे घालीत तो उष्टा ग्लास माझ्या ओठांजवळ आणीत रश्मी म्हणाली.
आता हे अति होत होतं. मी ताडकन उभा राहिलो..images 31
 
“हे पहा मॅडम, अशा गोष्टींत मला अजिबात इंटरेस्ट नाही. अगोदर तुम्ही मला इथे कशाला बोलवलंत ते अगदी थोडक्यात सांगा..! आधीच मी खूप घाईत आहे, आणखीही खूप महत्वाची कामं आहेत मला.. माझे सहकारी माझी वाट पहात बाहेर थांबले आहेत. मी इथून लवकर निघालो नाही तर माझ्यासाठी कदाचित ते इथं तुमच्या घरी सुद्धा येतील..”
 
हे बोलत असतानाच रश्मीच्या नकळत मी मोबाईल वरून रविशंकरला मिस कॉलही करून टाकला.
“मॅनेजर साहेब, तुमच्या हाताखालच्या स्टाफची इतकी काय काळजी करता ? घाबरता का त्यांना ? अहो, बॉस आहात तुम्ही त्यांचे..! त्यांनीच घाबरायला पाहिजे तुम्हाला.. थांबतील ते तुमच्यासाठी कितीही वेळ.. बरं चला, आपण तुमच्या फायद्याच्या कामाबद्दल बोलू..”
 
रश्मीचं बोलणं चालू असतानाच दारावरची बेल वाजली. त्रासिक मुद्रेने “आता यावेळी कोण तडफडलंय..?” असं पुटपुटत हातातील ग्लास टी-पॉय वर ठेवून रश्मीने दार उघडलं. दारातील चौघा बँक कर्मचाऱ्यांना पाहून ती क्षणभर चकित झाली. पण मग लगेच सुहास्य वदनाने “ओहो, अरे वा.. !! आइये.. आइये..” असं म्हणत त्यांचं स्वागत केलं. आमचा स्टाफ आत येऊन सोफ्यावर स्थानापन्न झाल्यावर त्यांना आणि विशेषतः त्यांच्यातील बेबीला पाहून रश्मीला आपल्या अंगावरील पारदर्शी पेहरावाची लाज वाटली असावी. “एक्स्क्यूज मी.. तुम्ही बसा, मी आलेच चेंज करून..” असं म्हणून टी-पॉय वरील व्हिस्कीचा ग्लास शिताफीने उचलून घेत ती आतल्या खोलीत गेली.
 
थोड्याच वेळात ओठांची लिपस्टिक पुसून, बंद गळ्याचा फुल स्लीव्ह ब्लाउज आणि एक साधी सुती साडी नेसून सोज्वळ रुपात हातात सरबताचे ग्लास घेऊन रश्मी हॉलमध्ये आली. ती आल्यावर मुद्दाम तिच्या देखत रविशंकर मला म्हणाला..
“सॉरी सर, हमे वैजापूर वापस जाने की जल्दी थी और कितनी देर से आप हमारा फोन भी नही उठा रहे थे इसीलिए आपसे मिलने के लिए हमे बिना बुलाये ही मॅडम के घर आना पड़ा..! वैसे, अबतक आपका यहाँ का काम तो हो ही गया होगा..”
 
“अरे नही..! दरअसल, जिस काम के सिलसिलेमें मैं यहाँ आया था, वो बात तो मॅडम ने अबतक कही ही नही..”
असं म्हणून मग रश्मीकडे पहात मी म्हणालो..
“मॅडम, हे सर्व माझे विश्वासू सहकारी आहेत. तुम्हाला माझ्याशी ज्या महत्वाच्या गोष्टी बाबत चर्चा करायची आहे, ती तुम्ही नि:संकोच यांच्यासमोरही करू शकता..”
रश्मीची अवस्था पेचात पडल्या सारखी झाली पण मग पटकन निर्णय घेत ती म्हणाली..
“ठीक आहे, माझी काहीच हरकत नाही.. खरं म्हणजे जी ऑफर देण्यासाठी मॅनेजर साहेबांना मी इथे बोलावलं होतं, ती ऑफर तुम्हा सर्वांसाठीही आहे. पण सुरवात मॅनेजर साहेबांपासून होईल. कारण त्यांच्याबाबतीत हे सहज शक्य आहे.
 
तर… ऑफर अशी आहे की जोगळेकर साहेब पोलिसांच्या चार्जशीट मधून तुमचे नाव वगळून देतील. त्या बदल्यात तुम्हाला त्यांना पन्नास हजार रुपये फी द्यावी लागेल. आणि हे काम करण्यासाठी वकील साहेबांना तयार करण्याची माझी फी फक्त चाळीस हजार रुपये.. अशा प्रकारे फक्त नव्वद हजार रुपये खर्च करून तुम्ही किमान 15-20 वर्षं चालणाऱ्या कोर्टाच्या खटल्यातून आत्ताच कायमचे मुक्त होऊ शकता.”
 
रश्मीची ऑफर आकर्षक होती. ही कोर्ट केस किमान 10 वर्षं तरी चालेल असं बँकेचे वकील श्री मनोहर यांनी सांगितलंच होतं. कोर्टाच्या तारखा, पोलिसांच्या नवनवीन धमक्या, पैशांच्या मागण्या या साऱ्या त्रासातून फक्त नव्वद हजार रुपये देऊन मुक्तता होणार होती.
“पण.. असं करता येणं शक्य आहे ?”
मी माझी मूलभूत शंका रश्मीला विचारली.
 
“अर्थात ! ज्याप्रमाणे पोलीस चार्जशीट मध्ये एखाद्याचे नाव नव्याने जोडू शकतात त्याचप्रमाणे ते एखादे नाव गाळू ही शकतात. ही खूप क्लिष्ट प्रक्रिया आहे आणि त्यासाठी पोलिसांचे ही सहकार्य घ्यावे लागते. पण तुम्ही त्याची काळजी करू नका. ते आमचं काम आहे. यापूर्वी ही अनेकदा आम्ही आमच्या क्लायंट्सची नावे चार्जशीट मधून वगळून दिलेली आहेत.”
 
रश्मी ज्या आत्मविश्वासानं बोलत होती त्यावरून तिच्या बोलण्यावर काही शंका घेण्याचं कारणच नव्हतं. पण शेवटी जर जोगळेकर साहेबच हे काम करणार असतील तर थेट त्यांनाच विनंती का करू नये ? मधल्यामधे ह्या रश्मीला विनाकारण का पैसे द्यायचे ?
 
माझ्या मनात घोळत असलेले विचार मनकवड्या रश्मीने अचूक ओळखले असावेत. कारण, माझ्याकडे पाहून दिलखुलासपणे हसत ती म्हणाली..
“माझे बॉस फक्त मर्डरच्याच केसेस घेतात हे तर तुम्हाला ऐकून माहितंच असेल. बाकीच्या केसेसमध्ये ते फक्त कोणते महत्त्वाचे मुद्दे जज साहेबांपुढे मांडायचे हे रेफरन्स सहित आमच्या सारख्या ज्युनियर्सना सांगतात आणि त्या केसेस त्यांच्या तर्फे आम्हीच कोर्टात प्लीड करतो. तुमच्या अटकपूर्व जामिनाच्या केसेस ही बॉसने दिलेल्या मुद्द्यांच्या आधारे आम्ही ज्युनिअर वकिलांनीच कोर्टात प्लीड केल्या होत्या. मात्र चार्जशीट मधून नाव वगळणे या सारखी अवघड केस लढणे आम्हा ज्युनिअर वकिलांच्या आवाक्या बाहेरची गोष्ट आहे. त्यासाठी जोगळेकर साहेबच हवेत. आणि ते तर कोणत्याही परिस्थितीत मर्डर व्यतिरिक्त अन्य कुठलीही केस स्वतः लढत नाहीत. इथेच तुम्हाला माझी गरज आहे. ही केस लढण्यासाठी त्यांना केवळ आणि केवळ मीच तयार करू शकते. हवं तर तुम्ही डायरेक्ट त्यांना विनंती करून पहा, ते स्पष्ट नकार देतील..”
 
रश्मीच्या या खुलाशानंतर अन्य स्पष्टीकरणाची आवश्यकताच नव्हती. तरीदेखील मी मनातली शंका विचारूनच टाकली..
“पुराणिक वकिलांप्रमाणेच तुम्हीही तुमच्या बॉसच्या नकळत आमच्याकडून पैसे उकळत आहात असे आम्ही का समजू नये ?”
माझ्या या प्रश्नावर पोट धरून खो खो हसत ती कुटील मेनका म्हणाली..
 
“फसलात ना ? अहो, मुळात पुराणिक वकिलांनी आमच्या बॉसच्या नकळत तुमच्या कडून पैसे जादा पैसे घेतलेच नाहीत. त्यांची तसं करण्याची कधी हिंमतही होणार नाही. उलट बॉसच्या सांगण्यावरूनच त्यांनी तुमच्याकडून जादा पैसे उकळले होते. ही आमच्या बॉसची नेहमीचीच प्री-प्लॅनड बिझिनेस टॅक्टीज् आहे. तेरी भी चूप और मेरी भी चूप असा प्रकार असल्याने जादा पैसे देणारा सहसा याची कुणाजवळ वाच्यता करीत नाही. मात्र ह्या रविशंकर यांनी हिंमत दाखवून बॉस समोरच जादा घेतलेल्या पैशांबद्दल जाब विचारला तेंव्हा नाईलाजाने बॉसला आपलं रेप्युटेशन वाचविण्यासाठी अज्ञानाचं सोंग पांघरून तुमचे जादा घेतलेले पैसे परत करावे लागले.”
 
रश्मीच्या ह्या गौप्यस्फोटाने आम्ही सारे अवाकच झालो. रश्मी पुढे म्हणाली..
“मी मात्र सरळ सरळ बॉसला फसवून त्यांच्या नकळतच तुमच्याकडून पैसे घेणार आहे आणि तेही advance मध्ये. बॉस माझ्या शब्दाबाहेर नाहीत. मी त्यांना गळ टाकल्यावर केवळ माझ्या आग्रहाखातर ते तुमची केस घेतील. आणि त्या माझ्या आग्रहाचीच किंमत मला तुमच्याकडून वसूल करायची आहे, असं समजा..”
बापरे ! ही तर सगळी “चोरों की बारात”च दिसत होती. “तुमच्या ऑफर बद्दल एक दोन दिवसांत विचार करून सांगतो..” असं रश्मीला सांगून आम्ही तिचा तो मायावी रंगमहाल सोडला.
 
सोमवारचा दिवस उजाडला.. सकाळ पासूनच आपल्यासोबत आज काहीतरी आकस्मिक, अनुचित व भयंकर अशुभ असं घडणार आहे अशी अंतर्मनात अनामिक हुरहूर लागून राहिली होती. दहा वाजता बँकेत पोहोचून केबिनमध्ये प्रवेश करतो न करतो तोच माझ्या मागोमाग चहावाला राजू घाईघाईत आत शिरला. आज नेहमी सारखी त्याच्या हातात चहाची किटली सुद्धा नव्हती. चेहऱ्यावर भीतीचे भाव असलेला आणि बोलताना थरथर कापणारा राजू आपले डोळे मोठ्याने विस्फारून सांगू लागला..
 
“साहेब घात झाला.. तुम्हाला फसविण्यासाठी पोलिसांनी भयंकर कट आखला आहे. रुपेश आत्ता पोलीस स्टेशनमध्ये बसला आहे, आणि पोलिसांनी पढविल्याप्रमाणे नवीन, सुधारित कबुलीजबाब देतो आहे.
“मॅनेजर साहेब व अन्य स्टाफच्या सांगण्या वरूनच मी या गुन्ह्यात सामील झालो होतो व या फसवणुकीचा संपूर्ण प्लॅन मॅनेजर साहेब व स्टाफ यांनीच तयार केला होता..”
असा त्याचा सुधारित कबुलीजबाब आहे..”
 
(क्रमश: 11)
 

kotnisश्री अजय कोटणीस हे बँकेतील माझे सहकारी असून, स्टेट बँक ऑफ हैदराबाद मधून शाखा व्यवस्थापक या पदावरून निवृत्त झाले आहेत. त्यांचा ३५ वर्षांचा प्रदीर्घ अनुभव  असून, त्यांच्या कार्यकाळात त्यांनी महाराष्ट्रातच नाही तर बाहेरील राज्यांमध्येही सेवा बजावली. त्यांना त्यांच्या सेवेत आलेले चित्तथरारक अनुभव ते त्यांच्या उत्कंठावर्धक शैलीत वर्णन करतात, आणि वाचकाला शेवटपर्यंत कथानकावर खिळवून ठेवतात.  

त्यांना मराठवाड्यातील एका गावी बँकेत शाखा प्रमुख असतांना आलेल्या अनुभवावर आधारित, एक प्रसंग त्यांनी त्यांच्या खास शैलीत वर्णन केला आहे

Mind blowing experiences of a Banker-9 एका बँकरचे थरारक अनुभव-9

bankasya katha ramya

लेखक 

श्री अजय कोटणीस – निवृत्त व्यवस्थापक- स्टेट बँक ऑफ हैदराबाद 

(लेखक परिचय- लेखाच्या शेवटी)

ही लेखमाला श्री कोटणीस यांच्या फेसबुक पेज वर नुकतीच त्यांनी प्रसिद्ध केली आहे आणि तिला वाचकांचा भरभरून प्रतिसाद नेहमीप्रमाणे मिळतो आहे. इथे ही लेखमाला या ब्लॉगच्या  वाचकांसाठी, श्री कोटणीस यांच्या परवानगीने प्रसिद्ध करीत आहोत.

Mind blowing experiences of a banker

*बॅंकस्य कथा रम्या..*

*स्थितप्रज्ञ आणि उलटलेला डाव*

(भाग : 9)

अँटिसिपेटरी बेल मिळविण्यासाठी औरंगाबादला थांबलेल्या रविशंकर आणि बेबी सुमित्रा यांना अद्यापही बेल मिळालेला नव्हता. दरम्यान बँकेचे व्हीआयपी गेस्ट हाऊस सोडून रविशंकर औरंगाबादला राहणाऱ्या त्याच्या गाववाल्या बिहारी मित्राकडे शिफ्ट झाला होता. पोलिसांचे एकंदरीतच नरमाईचे वागणे पाहून तसेच पोलीस आता खऱ्या गुन्हेगारांना शोधण्याच्या बाबतीत गंभीर आहेत असे वाटल्यावरून बेबी सुमित्राला मी वैजापूरला परत बोलावून घेतले.

इकडे सुखदेव बोडखेही स्वस्थ बसला नव्हता. त्याने माहितीच्या अधिकाराखाली (RTI – Right to information) बँकेकडे वेगवेगळ्या प्रकारची माहिती मागितली होती. बँकेने पाच लाख ऐंशी हजार रुपयांच्या प्रकरणात अंतर्गत चौकशी (डिपार्टमेंटल इन्कवायरी) केली का ? केली असल्यास कोण कोणता स्टाफ दोषी आढळला ? दोषी स्टाफला काय शिक्षा देण्यात आली ? अशी अनेक प्रकारची बँकेला अडचणीत आणणारी माहिती RTI च्या अर्जाद्वारे मागविण्याचा त्याने सपाटाच लावला.

हे RTI अर्जाचं प्रकरण फार सेन्सिटिव्ह असतं. अर्जदाराने मागितलेली माहिती विशिष्ट मुदतीच्या आत न दिल्यास संबंधित सरकारी कार्यालयातील जबाबदार अधिकाऱ्यास दंडही होऊ शकतो. तसंच कोर्टात दुय्यम पुरावा (Secondary evidence) म्हणूनही या माहितीचा उपयोग केला जाऊ शकतो. एकाच प्रकारच्या माहितीसाठी कायद्यानुसार एक व्यक्ती जास्तीत जास्त तीनच अर्ज करू शकते. त्यामुळे वेगवेगळ्या व्यक्तींच्या नावाने सुखदेव RTI चे असे अर्ज करीत असे.

या व्यतिरिक्त बँक कर्मचाऱ्यांविरुद्ध फसवणूक, भ्रष्टाचार व पिळवणुकीचे खोटे व अतिरंजित आरोप करून केंद्र व राज्य सरकारच्या विविध विभागांकडे अर्ज करून त्याद्वारे सुखदेवने त्याच्यावर झालेल्या तथाकथित अन्यायाविरुद्ध न्याय मागितला होता. या विभागांत केंद्रीय सतर्कता आयोग (Central Vigilance Commission – CVC), लाचलुचपत प्रतिबंधक विभाग (Anti Corruption Bureau – ACB), राज्याचे गृह मंत्रालय (State Home Ministry) अशा सरकारी खात्यांचा समावेश होता. अर्थातच या सर्व खात्यांनी सुखदेवच्या अर्जाची तात्काळ व पुरेपूर दखल घेऊन प्राथमिक चौकशीची कार्यवाहीही सुरू केली होती.

या प्रकरणातील मास्टरमाईंड रुपेश जगधनेला पोलिसांनी अद्याप अटक केली किंवा नाही हे कळण्यासही काहीच मार्ग नव्हता. रुपेशचा शर्ट बनियान काढून त्याचे दोन्ही हात उंच करून दोरीने छताला बांधले आहेत व पोलीस ठाण्यातील टॉर्चर रूमच्या भिंतीला त्याचे तोंड टेकवून गेले चार दिवस पोलीस त्याच्या उघड्या पाठीवर चाबकाचे फटकारे मारून त्याचा कबुलीजबाब घेण्याचा प्रयत्न करीत आहेत, अशा बातम्याही काही अविश्वासार्ह सो कॉल्ड प्रत्यक्षदर्शींद्वारे बँकेच्या स्टाफपर्यंत पोहोचविल्या जात होत्या.custody

अशातच एका सकाळी साडेदहा वाजता रुपेशने बँकेत प्रवेश केला आणि काहीच न झाल्यासारखं आपल्या नेहमीच्या जागेवर बसून सिग्नेचर स्कँनिंगचं पेंडिंग काम करण्यास प्रारंभ केला. ताबडतोब त्याला केबिनमध्ये बोलावून घेतलं आणि म्हणालो..

“तुला आता सिग्नेचर स्कँनिंगचं काम करता येणार नाही. हे काम बाहेरच्या व्यक्तीकडून करून घेता येणार नाही, असं रिजनल ऑफीसनं स्ट्रिक्टली कळवलं आहे..”

त्यावर हसत रुपेश म्हणाला..

“अहो साहेब, तसा नियम तर पूर्वी पासूनच आहे. पण तरी देखील सगळ्याच बँकांच्या सगळ्याच शाखांमध्ये हे काम आमच्यासारखी बाहेरची लोकंच करतात. काही ठिकाणी तर सेव्हिंग बँक अकाउंट ओपनिंगचं आणि पीक कर्ज खात्याचं काम सुद्धा बाहेरच्या लोकांकडूनच करून घेतलं जातं..”

रुपेशच्या बोलण्यात जो आत्मविश्वास, जी सहजता होती त्यावरून पोलीसांनी त्याला अटक केली असेल असं वाटणं शक्यच नव्हतं.

“ते काहीही असो, तुला मात्र यापुढे बँकेतलं कोणतंही काम करता येणार नाही एवढं नक्की..!”

मी ठामपणे म्हणालो..

“ठीक आहे साहेब, मग तुम्ही मला आतापर्यंत केलेल्या माझ्या कामाचे पैसे देऊन टाका.. मी बिल तयार करून आणलंच आहे..”

असं म्हणत रुपेशने खिशातून बिल काढून माझ्या पुढ्यात ठेवलं..

“बिल तपासल्यावर एक दोन दिवसात तुझ्या खात्यावर याचे पैसे जमा होतील. बरं एक सांग.. इतके दिवस तू कुठे होतास ? बँकेत एवढी मोठी घटना झाली, नेमका त्या दिवसापासूनच तू गायब आहेस..”

“हो साहेब, शेतीची कामं सुरू होती आणि अचानक वडील आजारी पडले. त्यांना दवाखान्यात नेणं आणि शेतीची अर्धवट राहिलेली कामं पूर्ण करणं यातंच बिझी होतो. बँकेतल्या घटनेबद्दल मला फार उशीरा समजलं.. काही तपास लागला का साहेब त्या पैसे नेणाऱ्या माणसाचा..?”

एखाद्या कसलेल्या नटासारखा रुपेशचा बेमालूम, निरागस अविर्भाव पाहून मी थक्कच झालो. खरोखरीच तो एक “बहुत पहुंची हुई चीज” होता. त्याचा अंदाज घेण्यासाठी म्हणालो..

“अद्याप तरी त्या माणसाचा तपास लागलेला नाही. मात्र ही घटना कुणी घडवून आणली याचा पक्का उलगडा झालेला आहे. लवकरच पोलीस त्याला अटक करतील..”

रुपेशच्या चेहऱ्यावर क्षणभर भीतीची, चिंतेची पुसटशी लहर चमकून गेली. माझ्या नजरेला नजर न भिडवता खाली पहात तो म्हणाला..

“बरं झालं साहेब..! बिलाचं काय झालं ते पहायला उद्या परवा पुन्हा येऊन जाईन. येतो साहेब..”

रुपेश गेल्यावर बराच वेळपर्यंत मी त्याच्याबद्दलच विचार होतो. माझ्या कल्पनेपेक्षाही खूपच जास्त धूर्त आणि निर्ढावलेला दिसत होता हा रुपेश.. ! पोलिसांनी तर त्याला हातही लावलेला दिसत नव्हता. आता मलाच लवकरात लवकर काहीतरी शक्कल लढवून त्याच्याकडून सत्य वदवून घ्यावं लागणार होतं.

रुपेशने दिलेलं बिल जर पास केलं तर तो पुन्हा कधीच बँकेकडे फिरकणारही नाही असं वाटल्यामुळे मी ते बिल जाणूनबुजून तसंच पेंडिंग ठेवलं. या मधल्या काळात, गेले काही दिवस रुपेश कुठे होता याची चौकशी करण्यासाठी नंदूला रुपेशच्या गावी घायगावला पाठवलं. तसंच रुपेशच्या नकळत त्याचा पाठलाग करून तो कुठे जातो, कुणाला भेटतो याबद्दल माहिती काढण्याची कामगिरीही नंदूवरच सोपविली. त्याने आणलेल्या माहितीनुसार गेले काही दिवस रुपेश परगावी गेला असल्याने गावातच नसल्याचे गावकऱ्यांनी त्याला सांगितले होते. तसेच रुपेश अलीकडे वारंवार पोलीस स्टेशनमध्ये जातो आणि तिथे त्याला खूप आदराने वागविले जाते, खुर्चीवर बसवून चहाही पाजला जातो हे सुद्धा नंदूने प्रत्यक्ष स्वतःच्या डोळ्यांनी पाहिले होते.

तीन चार दिवस झाले तरी बिलाचे पैसे खात्यात जमा न झाल्याचे पाहून अपेक्षेप्रमाणेच पाचव्या दिवशी रुपेश सकाळी दहा वाजताच बँकेत हजर झाला. माझ्या केबिनच्या एका कोपऱ्यातील खुर्चीत त्याला बसवलं आणि “मी सांगेपर्यंत जागेवरून उठायचं नाही..” असा कडक शब्दात त्याला दम दिला. दिवसभर माझ्या केबिनमध्ये येणाऱ्या जाणाऱ्या ग्राहकांची वर्दळ होती. आत येणारा प्रत्येक जण कोपऱ्यात खाली मान घालून निमूटपणे बसलेल्या रुपेशकडे विचित्र नजरेने बघायचा. सततच्या तशा नजरांमुळे रुपेश खजील होऊन अस्वस्थ होत होता. त्याची तळमळ, तगमग, चुळबुळ वाढत चालली होती.

बघता बघता दुपारचे अडीच वाजले. लंच टाईम झाला. वॉचमनने बँकेचे ग्रील डोअर बंद करून शटर अर्धे खाली खेचले. हॉलमध्ये तुरळकच कस्टमर उरले. रुपेशला एकाच जागी बसवून आता चांगले साडेचार तास उलटून गेले होते. त्याचा धीर सुटत चालल्याचे त्याच्या चेहऱ्यावरून आता सहज कळून येत होते. काहीतरी बोलण्याचा तो प्रयत्न करीत होता, पण धाडस होत नसल्याने तोंडातून शब्दच फुटत नसावेत असाच भास होत होता.

“साहेब, मला माफ करा ! फार मोठी चूक झाली माझ्या हातून..”

अखेर रुपेशच्या तोंडून शब्द बाहेर पडले. त्याच्या संयमाचा बांध आता पुरता फुटला होता.

“मी मोहाला बळी पडलो.. तुमचा विश्वासघात झाला माझ्या हातून..”

पश्चातापदग्ध होऊन रुपेश बोलत होता..image of a crook

“थांब..! तुला जे काही सांगायचं आहे, ते तू साऱ्या स्टाफ समोर सांग..”

असं म्हणून त्याला थांबवित बेल वाजवून लगेच प्युनला बोलावलं आणि लंच घेत असलेल्या बँकेतील सर्व स्टाफ सदस्यांना ताबडतोब हॉलमध्ये जमण्यास सांगितलं. नंदूने भराभर हॉलमध्ये गोलाकार खुर्च्या लावल्या. त्यावर सर्व स्टाफ बसल्यानंतर मी खूण केल्यावर एका कोपऱ्यात उभं राहून रुपेश बोलू लागला..

“साधारण महिनाभर पूर्वीची गोष्ट आहे.. तीन अनोळखी माणसं मला बँकेजवळ भेटली. जर रत्नमाला बोडखे यांच्या नावाचे दुसरे चेकबुक आम्हाला आणून दिले तर आम्ही तुला वीस हजार रुपये देऊ असे ते म्हणाले. एवढी मोठी रक्कम ऐकून माझं इमान डगमगलं. मी त्यांना होकार दिला. नंतर जेंव्हा दुसरं चेकबुक तयार झालं तेंव्हा संधी पाहून मी ते चेकबुक माझ्या ताब्यात घेतलं आणि त्या माणसांना नेऊन दिलं.”

खूप मोठा कबुलीजबाब रुपेशने दिला होता. त्याच्याकडे आsss वासून बघणाऱ्या स्टाफ पैकी सर्वप्रथम रहीम चाचांनी विचारलं..

“वो लोग कौन थे ? उनका कोई नाम वाम, अता पता.. तुमको कुछ मालूम है क्या ?”

“नाही..! पण ती माणसं गावातल्या देवीच्या मंदिराजवळच कुठेतरी राहतात. अजूनही बरेचदा ती माणसं तिथेच उभी असलेली मला दिसून येतात. ते दुसरं चेकबुक ही मी त्यांना त्या देवीच्या मंदिरा जवळच दिलं होतं..”

“जर आज संध्याकाळी आपण देवीच्या मंदिराजवळ गेलो तर ती माणसं तिथे भेटतील का आणि तू त्यांना ओळखून पकडून देऊ शकशील का ?”

मी विचारलं..

“हो, साहेब ! ती माणसं रोज तिथेच असतात. मी त्यांना ओळखून पकडून देऊ शकतो..”

रुपेशचे हे आश्वासन ऐकून सर्वांना हायसं वाटलं. आनंदित मुद्रेने मी म्हणालो..

“ठीक आहे ! पुढे काय झालं ते सांग.. ती बनावट सही तूच केली होतीस ना ? आणि.. तो जयदेव खडके कोण, कुठला आहे ? ते त्याचं खरं नाव आहे का ?”

आमची उत्सुकता शिगेला पोहोचली होती.

“सगळं सांगतो साहेब.. पण त्यापूर्वी कृपा करून माझी एक छोटीशी विनंती मान्य करा.. गेले सहा सात तास मी घराबाहेर आहे. सकाळ पासून माझ्या पोटात अन्नाचा कण ही नाही. माझी बायको जेवणासाठी माझी वाट पहात असेल. माझे वडील आजारी आहेत, त्यांच्यासाठी औषधही घेऊन जायचं आहे. तेंव्हा फक्त अर्ध्या तासासाठी मला घरी जाऊन येण्याची परवानगी द्या. मी शपथ घेऊन सांगतो की घरून जेवून आल्यावर मला माहीत असलेली सर्व स्टोरी मी तुम्हाला डिटेल मधे सांगेन..”

रुपेशची विनंती योग्यच होती. सकाळी दहापासून तर तो बँकेतच होता. त्याला घरी जाऊन येण्याची परवानगी दिल्यावाचून गत्यंतरच नव्हतं. त्याचं गावही अगदी जवळच.. अवघ्या दोन कि.मी. अंतरावरच होतं. रुपेश घराकडे निघाला असतानाच रहीम चाचांनी त्याला थांबवलं..

“दो मिनट के लिए रुको..! अब तक तुमने जो कहा वो मैंने इस कागजपे लिख लिया है..! तुम इसे पढ़ कर उसपर तुम्हारे दस्तखत कर दो.. “

रहीम चाचांनी त्यांच्या हातातील रजिस्टरच्या मोठ्या कागदावर शुद्ध मराठीत रुपेशचा आतापर्यंतचा कबुलीजबाब जसाच्या तसा लिहून काढला होता. तो वाचून संमतीदर्शक मान हलवीत रुपेशने त्या कागदावर सही केली. त्याच्या सही खालीच साक्षीदार म्हणून रहीम चाचांनी बँकेच्या अन्य स्टाफच्याही सह्या घेतल्या. रुपेश गेल्यानंतर सगळे परत आपापल्या कामाला लागले.

सुमारे दोन तास झाले तरी रुपेश परत आला नाही तेंव्हा आपण त्याला घरी जाऊ देण्यात चूक तर केली नाही ना ? असं अनेकदा मनात येऊन गेलं. उरलेला कबुलीजबाब लिहून घेण्यासाठी हातात रजिस्टर घेऊन रहीम चाचा वारंवार माझ्या केबिनमध्ये डोकावीत रुपेशच्या परतण्याची उतावीळपणे वाट पहात होते. घड्याळाकडे पाहून मान हलवीत ते म्हणाले..

“रूपेशके लिए यहीं पर, आपकी केबिनमेही बाहरसे खाना मंगवा लिया होता तो बेहतर होता..”

एवढ्यात रुपेशने केबिन मध्ये प्रवेश केला. उन्हातून आल्याने त्याचा चेहरा लालबुंद झाला होता.

“ये.. बैस ! जेवण नीट झालं ना ?”

रुपेशला खुर्चीवर बसवलं, त्याच्यासाठी चहा मागवला आणि काउंटर वर ड्युटी नसलेल्या सर्व स्टाफला केबिनमध्ये बोलावून घेतलं. सगळे जमल्यावर रुपेशला म्हणालो..

“हं.. सांग आता तुझी पूर्ण स्टोरी.. डिटेलमधे..”

रुपेशने डोळे मिटून खाली मान घातली. दोन मिनिटं तसाच मौन राहून मग मान वर करून नजरेला नजर भिडवीत तो म्हणाला..

“कोणती स्टोरी साहेब ?”

“अरे ! कोणती म्हणून काय विचारतोस ? तीच.., तू दुपारी अर्धवट सांगितलेली स्टोरी..!”

मी जवळ जवळ ओरडूनच म्हणालो.

“ती sssss ? ती स्टोरी तर तेवढीच होती. त्यापेक्षा जास्त मला काहीच माहीत नाही..”

रुपेशने सरळ सरळ “घुमजाव” करीत आपला शब्द फिरविला होता.

“मग तू इथे कशासाठी आलास ? घरून जेवून आल्यावर तू पूर्ण स्टोरी डिटेल मधे सांगणार होतास ना ?”

नक्कीच कुणाच्या तरी सांगण्यावरून रुपेशने आपला जबाब बदलला होता.

“मी तर इथे माझ्या बिलाच्या पैशासाठी आलो आहे. आणि माझा पूर्ण जबाब मी लेखी स्वरूपात सही करून तुम्हाला दुपारी दिलाच आहे. तोच माझा पूर्ण जबाब आहे. मला या प्रकरणाबद्दल फक्त तेवढीच माहिती आहे..”

खरोखरीच रुपेशला घरी जाऊ देण्यात आम्ही खूप मोठी चूक केली होती. आता तर तो नक्की घरीच गेला होता की आणखी कुठे दुसरीकडेच गेला होता, याचीही शंका यायला लागली होती. त्यातल्या त्यात एक बरं होतं की निदान आपल्या लेखी जबाबाचा तो इन्कार तरी करीत नव्हता. अर्थात रुपेश हा अत्यंत चलाख, धूर्त आणि धोकेबाज असल्यामुळे भविष्यात तो आपल्या लेखी जबाबावर ठाम राहीलच याची कोणतीही खात्री देता येत नव्हती.

रुपेशच्या पूर्ण कबुली जबाबानंतर केसचा उलगडा होऊन आपोआपच ती संपुष्टात येईल या आमच्या आशेवर रुपेशने पाणी फेरलं होतं. तरी देखील सब इंस्पे. हिवाळेंना फोन करून ताबडतोब बँकेत बोलावून घेतलं आणि रुपेशचा अर्धामुर्धा लेखी जबाब त्यांच्या हवाली केला. तो कागद वाचल्यावर ते म्हणाले..

“खरं म्हणजे या रुपेशला आम्ही आधीच अटक करायला हवी होती. तुम्ही दिलेला cctv फुटेजचा पुरावाही तसा मजबुतच होता. पण दुसऱ्या महत्वाच्या कामात गुंतल्यामुळे या केसकडे आमचं थोडं दुर्लक्षच झालं. पण काळजी करू नका, हा लेखी कबुलीजबाब त्याला तुरुंगात धाडण्यासाठी पुरेसा आहे..”

हिवाळेंना मधेच थांबवून मी म्हणालो..

“रुपेश या गुन्ह्यात सहभागी आहे. त्याला अन्य गुन्हेगारांबद्दलही माहिती आहे. या केसच्या तपासात आपल्याकडे असलेली ही एकमेव लिंक आहे. तुम्ही त्याला तुरुंगात नाही धाडलंत तरी चालेल पण अगोदर त्याला तुमची ती थर्ड डिग्री दाखवून त्याच्याकडून त्या जयदेव खडकेची माहिती काढून घ्या. केस सक्सेसफुली सॉल्व्ह झालीच म्हणून समजा.”

माझा सल्ला ऐकून हिवाळेंच्या चेहऱ्यावरील झर्र्कन बदललेले भाव पाहून त्यांचा इगो चांगलाच दुखावल्याचं माझ्या लगेच लक्षात आलं.

“आमचं काम कसं करायचं ते आमचं आम्ही पाहून घेऊ. त्या बाबत तुमचा सल्ला घेण्याची वेळ अद्याप तरी आमच्यावर आलेली नाही.. बरंय, येतो मी..”image of a police sp

हिवाळे साहेब जरी तावातावाने निघून गेले असले तरी आता त्यांना रुपेशला अटक केल्याशिवाय गत्यंतरच नाही याची आम्हा सर्वांनाच पक्की खात्री होती. त्यामुळेच आम्ही आता निर्धास्त होतो. त्या आनंदातच चार पाच दिवस निघून गेले. रुपेशला पोलिसांनी अटक केल्याची बातमी अजूनतरी आमच्या कानावर पडली नव्हती. एवढ्या मोठ्या गुन्ह्याच्या केसमध्ये गुन्हेगाराबद्दल एवढे सारे पुरावे देऊनही पोलीसांनी अजूनपर्यंत त्याला मोकळं का सोडलं आहे ? या मागचं रहस्यच कळत नव्हतं.

त्याच दरम्यान एकदा सकाळी साडे दहा वाजता नित्याप्रमाणे केबिन मध्ये बसलो असता कोट, टाय घातलेला एक हसऱ्या चेहऱ्याचा गोरापान, देखणा तरुण वारंवार केबिनमध्ये डोकावून जाताना दिसला. कदाचित त्याला मला काही विचारायचं असेल असं वाटल्यामुळे त्याला केबिनमध्ये बोलावून घेतलं. आत आल्या आल्या माझ्याकडे निरखून पहात तो म्हणाला..

“राजू..? आय मीन.. अजय कोटणीस..? अकोला..? मी.. सुहास पटवर्धन.. एल आर टी कॉलेज.. !!”

मी थक्क होऊन त्या रुबाबदार तरुणाकडे काही क्षण पहातच राहिलो. कॉलेज मधील तो अशक्त, दुबळा, लाजाळू, बुजरा सुहास आता सुटबुटात एखाद्या हिरो सारखा स्मार्ट दिसत होता.

“अरे सुहास..! मी ओळ्खलंच नाही.. किती बदललास रे तू..? आणि आज इकडे कुठे..? जर्नालिझमचा कोर्स करून मुंबईला गेला होतास ना तू..?”

“हो रे..! मुंबईला काही दिवस “टाइम्स ऑफ इंडिया” त वार्ताहर म्हणून काम केलं.. आता “झी टीव्ही” त रिपोर्टर आहे. महोत्सवाची न्यूज कव्हर करण्यासाठी शिर्डीला आलो होतो. आता औरंगाबादला निघालोय. पैशांची गरज पडली म्हणून चेक एनकॅश करण्यासाठी मित्राबरोबर इथे आलो होतो..”zee tv vanaaj tak ob van

मग सुहासशी आणि त्याच्या मित्राशी खूप गप्पा टप्पा झाल्या. सुहासचा मित्र “आज तक” चा रिपोर्टर होता. बँके बाहेर “झी टीव्ही” आणि “आज तक” चॅनेलच्या ओबी व्हॅन उभ्या होत्या. चेकचे पैसे घेतल्यावर माझा निरोप घेऊन सुहास केबिन बाहेर पडतो न पडतो तोच Addl. DSP साहेब व Dy. SP मॅडम हे दोघे माझ्यासमोर येऊन खुर्चीत बसले. थेट मुद्द्यालाच हात घालीत Addl. DSP साहेब मोतीराम राठोड म्हणाले..

“तुम्ही व तुमचा स्टाफ केसच्या तपासात पोलिसांना सहकार्य करीत नसल्याचे ठाणेदार साहेब मला वारंवार कळवीत आहेत. बँकेची बदनामी होऊ नये म्हणून अद्याप तरी तुमच्या विरुद्ध कोणतीही कठोर कारवाई करण्याची मी त्यांना परवानगी दिलेली नाही. मात्र तुमची वर्तणूक अशीच असहकाराची राहिली तर नाईलाजाने मला तुमच्याविरुद्ध ॲक्शन घेण्याबाबत ठाणेदार साहेबांना “फ्री हँड” द्यावा लागेल. तसंच तुम्ही लोकांनी पोलिसांना लाच देण्याचा प्रयत्न केल्याचंही माझ्या कानावर आलं असून ही अत्यंत गंभीर बाब आहे..”

हा तर उघडउघड “चोराच्या उलट्या बोंबा” असाच प्रकार होता. पण आता या लोकांना अजिबात घाबरायचं नाही असा मी ठाम निश्चय केला होता.

“सर, एकतर बनावट सहीचा चेक वटवून बँकेला फसविणाऱ्या आणि पैसे घेऊन गायब झालेल्या जयदेव खडके नावाच्या माणसाचा पोलिसांनी अद्याप शोधच घेतलेला नाही. पोलिसांपेक्षा तर बँकेचा स्टाफच गुन्ह्याचा तपास करण्यासाठी जीवाचे रान करीत आहे. गुन्ह्यात सहभागी असलेला बँकेचा टेम्पररी कर्मचारी रुपेश जगधने याच्या बद्दलचे cctv फुटेज आणि त्याचा लेखी कबुलीजबाब देऊनही त्याला अटक करण्याबाबत पोलीस अक्षम्य दिरंगाई करीत आहेत. पोलिसांचा केसच्या तपासा बाबतचा निरुत्साह पाहून त्यांनी गुन्हेगारांशी हातमिळवणी तर केलेली नाही ना ? अशीच आम्हाला शंका येते आहे. आज संध्याकाळ पर्यंत जर रुपेशला अटक झाली नाही तर वरिष्ठांच्या परवानगीने पत्रकार परिषद घेऊन आम्हीच टीव्ही चॅनेल्स व अन्य पब्लिक मीडियाकडे हे प्रकरण घेऊन जाऊ आणि पोलिसांचा नाकर्तेपणा जगजाहीर करू..”

माझ्या ह्या सडेतोड प्रत्युत्तराचा व गर्भित धमकीचा त्वरित परिणाम दिसून आला. DSP आणि Dy SP या दोघांच्याही चेहऱ्याचा रंगच उडाला. घाईघाईत त्यांनी बँकेतून काढता पाय घेतला. कदाचित बाहेर उभ्या असलेल्या टीव्ही चॅनेल्सच्या आउटसाईड ब्रॉडकास्टिंग व्हॅन बघून त्यांना माझी धमकी खरी वाटली असावी.

त्या दिवशी दुपारीच पोलिसांनी रुपेशच्या घरी जाऊन त्याला तडकाफडकी अटक केली. त्याला कोर्टासमोर उभे केले गेले तेंव्हा लेखी कबुली जबाबात उल्लेख असलेल्या सर्व गोष्टी रुपेशने मान्य केल्या. कोर्टाने एक महिन्याच्या न्यायालयीन कोठडीची शिक्षा सुनावून हर्सूल, औरंगाबाद येथील मध्यवर्ती कारागृहात त्याची रवानगी केली.

प्रकरणातील पहिला अध्याय संपला होता. ह्या यशामुळे आगामी संकटांना झुंज देण्यासाठी एक नवा जोम, नवा हुरूप प्राप्त झाला होता. त्या उत्साहातच प्रफुल्लित मनाने दैनंदिन काम उरकत असतानाच माझा मोबाईल किणकिणला. नंबर अनोळखी होता. पलीकडून हळुवार, कोमल, मधाळ, मादक स्वरात विचारणा झाली..

“हॅलोsss, कोण बोलतंय ? मॅनेजर साहेब का ?”girl talking over phone

“हो, मीच बोलतोय.. आपण कोण ?”

“हाय हँडसम.. ! मी, ॲडव्होकेट रश्मी बोलतेय.. जोगळेकर वकिलांची असिस्टंट आणि पर्सनल सेक्रेटरी.. एका अत्यंत अर्जंट आणि इंपॉर्टन्ट मॅटर बाबत तुमच्याशी बोलायचं होतं.. तुम्ही आज रात्री नऊ वाजता माझ्या घरी मला भेटू शकाल का ? घराचा पत्ता तुमच्या व्हॉट्सॲपवर पाठवला आहे.. मी एकटीच राहते इथे.. तुमची हरकत नसेल तर छोटीशी रंगीत पार्टी सुद्धा करू या. ड्रिंक्स घेता घेता छान गप्पा मारता येतील आणि कामाबद्दलही बोलता येईल.. तेंव्हा.. येताना प्लिsssज ? आणि हो, येतांना एकटेच या आणि आपल्या या भेटीबद्दल माझे बॉस, जोगळेकर साहेबांना इतक्यातच अजिबात काहीही कळू देऊ नका.. मग.. ? वाट पाहू नं मी तुमची ?”

रश्मीचं ते लाडिक आर्जव ऐकून मला अनामिक धोक्याची जाणीव झाली..

“आज तर मी खूप बिझी आहे.. उद्या शनिवार असल्यामुळे तसाही मी घरी, औरंगाबादला येणारच आहे. तेंव्हा उद्या किंवा परवा भेटू..”

असं म्हणून घाईघाईत मी फोन ठेवला आणि या रश्मीचं माझ्याकडे काय बरं अर्जंट आणि इम्पॉर्टन्ट काम असावं..? या विचारात बुडून गेलो..

(क्रमशः 10)

kotnisश्री अजय कोटणीस हे बँकेतील माझे सहकारी असून, स्टेट बँक ऑफ हैदराबाद मधून शाखा व्यवस्थापक या पदावरून निवृत्त झाले आहेत. त्यांचा ३५ वर्षांचा प्रदीर्घ अनुभव  असून, त्यांच्या कार्यकाळात त्यांनी महाराष्ट्रातच नाही तर बाहेरील राज्यांमध्येही सेवा बजावली. त्यांना त्यांच्या सेवेत आलेले चित्तथरारक अनुभव ते त्यांच्या उत्कंठावर्धक शैलीत वर्णन करतात, आणि वाचकाला शेवटपर्यंत कथानकावर खिळवून ठेवतात.  

त्यांना मराठवाड्यातील एका गावी बँकेत शाखा प्रमुख असतांना आलेल्या अनुभवावर आधारित, एक प्रसंग त्यांनी त्यांच्या खास शैलीत वर्णन केला आहे

Subscribe to Blog via Email

Enter your email address to subscribe to this blog and receive notifications of new posts by email.

Posts by all authors

Jeevan Pramaan- Online submission of Life Certificate

jeean praman- Pensioners life certificate

Jeevan Pramaan- Online submission of Life Certificate

(See below for English Version)

नोव्हेंबर महिना आला की पेन्शनरांची( निवृत्ती वेतन धारकांची) हयात प्रमाणपत्र सादर करण्याची गडबड सुरू होते. आठवा ते पूर्वीचे दिवस- पेन्शनरांना बँकेत जाऊन तिथल्या गर्दीत, संबंधित विभागात जाऊन, हयात प्रमाणपत्राचा फॉर्म घेऊन, तो भरावा लागे, त्यावर सही करून, तसेच त्यासाठी ठेवलेल्या रजिस्टरमध्ये सही करावी लागे. मग बँक त्यांना त्याची पोंच पावती देई. ती पोंच पावती जपून ठेवावी लागे. त्यांचे हयात प्रमाणपत्र संबंधित विभागपर्यंत पोंचले आहे की नाही याची धाकधूक बरेच दिवस रहात असे.

कोविड-19 च्या नंतर हे चित्र बदलले आहे. आता निवृत्ती वेतन धारकांना बँकेत जाण्याची गरज उरलेली नाही. घरबसल्या हे प्रमाणपत्र आता फक्त आपल्या स्मार्ट फोनचा वापर करून सादर करता येऊ शकते.

कोणकोणते निवृत्ती वेतन धारक सादर करू शकतात?

  1. राज्य सरकार
  2. केंद्र सरकार
  3. बँका
  4. बी एस एन एल
  5. संरक्षण विभाग
  6. इतर अनेक संस्था, ज्यांनी केंद्र सरकारच्या सादर योजनेत सहभाग घेतला आहे.

यासाठी खालील स्टेप्स घ्याव्या लागतील.

  • आपल्या अँन्ड्रॉईड फोन मध्ये, गूगल प्ले स्टोअर वर जा
  • तिथे सर्च मध्ये jeevan pramaan टाइप करा.
  • त्याठिकाणी jeevan pramaan हे अॅप दिसेल, ते install करा.jeevan pramaan
  • त्यानंतर AadhaarFaceRD (सर्च मध्ये बरोबर असेच type करा) हे अॅप install करा.aadharfacerd
  • आता जीवन प्रमाण हे अॅप उघडा.
  • पेन्शनरची माहिती भरण्यासाठी एक स्क्रीन येईल.
  • त्यात पेन्शनरचा आधार नंबर, PPO नंबर, बँक अकाऊंट नंबर, बँकेचे नांव, आणि स्वतःचा मोबाईल नंबर ही माहिती फक्त पहिल्या वेळेस भरावी लागते. State Bank of India च्या पेन्शनर्स नी PPO च्या जागी आपला HRMS नंबर (7 आकडी) टाकायचा आहे. OTP टाकून, नंतर आपले biometrics (fingerprint or iris scan) authenticate करायचे आहे. रजिस्ट्रेशन यशस्वी झाल्यावर तुमचा Pramaan Id जनरेट होईल.Screenshot 20241030 202334 Google Play Store
  • त्यात पहिला स्क्रीन Device Registration & Operator Authentication हा येईल.
  • Operator म्हणून तुम्ही तुमचे स्वतःचे नांव टाकू शकता
  • त्यात आपला आधार नंबर टाका.Screenshot 20241030 202302 Google Play Store
  • मोबाईल नंबर टाका (जो की तुमच्या बँकेत आणि आधार मध्ये रजिस्टर्ड असेल.)
  • E-mail address टाका.
  • सबमिट करा.
  • सबमिट केल्यावर NICSMS यांच्याकडून ओटीपी येईल. तो एन्टर करा.
  • एन्टर केल्यावर Device Registration and Operator Authentication स्क्रीन येईल. त्यात operator name मध्ये आपले नांव टाका. त्यावर आपला आधार नंबर वापरण्याविषयी मेसेज येईल. डाव्या बाजूला ते सिलेक्ट करण्यासाठी एक बॉक्स येईल, त्याला टिक करा आणि नंतर scan चे हिरवे बटन दाबा.
  • त्यानंतरच्या स्क्रीन वर Face Authentication Advisories या शीर्षकाखाली यासंबंधीच्या सूचना येतील. त्या समजल्याबद्दल खाली दिलेला एक बॉक्स आहे. त्यात टिक नाही केले तरी चालेल, म्हणजे प्रत्येक वेळी तो बॉक्स दिसेल. तुम्हाला तो बॉक्स पुन्हा दिसायला नको असेल तर त्यावर टिक करा अन्यथा नाही.
  • त्यानंतर Aadhar Auth नावाचा स्क्रीन येईल, आणि त्यात एका गोलामध्ये तुमचा चेहरा दिसू लागेल.
  • नंतर तुम्हाला Please blink to capture असा मेसेज येईल. तो आल्यावर एकदा-दोनदा डोळ्यांची उघडझाप करा.
  • झाले! आता तुमचे जीवन प्रमाणपत्र तयार झाले.
  • तुमच्या मोबाईलवर एक मेसेज येईल. तयार तुमचा Pramaan Id दिलेला असेल. आणि एक लिंक असेल. https://jeevanpramaan.gov.in/ppouser/login अशा नांवाची.
  • त्या लिंकवर गेल्यावर, तिथे तो Pramaan Id टाकायचा, खाली दिलेला Captcha टाकायचा.
  • Generate OTP वर क्लिक करा. OTP येईल, तो टाका.
  • तुमचे जीवन प्रमाणपत्र Life Certificate, तयार! ते डाउनलोड करा, आणि तुमच्या फोन मध्ये सेव्ह करून ठेवा. यापेक्षा अजून काहीही करण्याची गरज नाही.
  • तुमच्या department चे जीवन प्रमाणपत्र संस्थेशी Tie up असतेच. त्यांना ते प्रमाणपत्र प्राप्त होते, आणि संस्थेचे रेकॉर्ड आपोआप अपडेट होते.

तरीही, यासंबंधी, भारत सरकारच्या वेबसाईट वर दिलेल्या माहितीच्या लिंक्स येथे देत आहोत. त्या पूर्ण वाचून घेणे.

English Version

Jeevan Pramaan- Online submission of Life Certificate

The month of November is important for pensioners to submit life certificates. In the earlier days, the pensioners had to go to the bank, go to the concerned department, take the form of the life ertificate, fill it out, sign it, and sign the register kept for it. Then the bank would give them a receipt for it. The receipt had to be preserved. For a long time, there was a fear of whether his life certificate had reached the concerned department.

That’s changed after COVID-19. Pensioners no longer need to go to the bank. This certificate can now be submitted from home only using your smart phone.

Which  pensioners can submit?

  1. State government
  2. Central government
  3. Banks
  4. BSNL
  5. Department of Defense
  6. Several other organisations which have participated in the central government’s proposed scheme.

 

For this, the following steps have to be taken.

  • In your Android phone, go to the Google Play Store
  • Type jeevan pramaan in the search there.
  • There will be an app called Jeevan pramaan, install  
  • Then  install the AadhaarFaceRD (type correctly in search).  
  • Now open the life scale app .
  • There will be a screen to fill in the pensioner’s information.
  • The pensioner’s Aadhaar number, PPO number, bank account number, bank name, and own mobile number are only required to be filled in the first time. State Bank of India pensioners have to fill the PPO with their HRMS number (7 digits). By entering OTP, then authenticate your biometrics (fingerprint or iris scan). After registration is successful, your Pramaan ID will be generated.
  • The first screen will come up with Device Registration & Operator Authentication.
  • You can enter your own name as an operator
  • Add your Aadhaar number to it.
  • Enter the mobile number (which will be registered with your bank and Aadhaar).
  • E-mail address टाका.
  •  
  • OTP will come from NICSMS  on submission. Enter it.
  • After entering, the Device Registration and Operator Authentication screen will appear. Enter your name in the operator name. It will have a message about using your Aadhaar number. A box will come to select it on the left, tick it and then press the green scan button.
  • The next screen will have instructions under the heading Face Authentication Advisories. There is a box below. It is okay to not tick it, so that every time the box will appear. If you do not want to see the box again, tick it otherwise don’t tick it.
  • Then there will be a screen called Aadhar Auth, and it will show your face in a circle.
  • Then you’ll get a message please blink to capture. When it arrives, blink your eyes once or twice.
  • Done! Now your life certificate is ready.
  • You will receive a message on your mobile, ready with your Pramaan ID , and a link. Https://jeevanpramaan.gov.in/ppouser/login of such a name.
  • After going to that link, put pramaan Id, and enter the captcha
  • Click generate OTP will come, enter it.
  • Your life certificate is now ready! Download it, and save it on your phone. Nothing more needs to be done.
  • Your department must be having tie up with the Jeevan Pramaan Authority. Most of the departments and institutions in India are having. Your organization can access your certificate online and the  records of the  organization are automatically updated.

 

 

Fixed deposit interest calculator

fixed deposit interest calculator

The power of compounding

Understanding Fixed Deposits in India: Maximizing Returns with Reinvestment

Keeping your amount in a bank in a simple fixed deposit and keeping it in a Reinvestment deposit makes a great difference due to the power of compounding. Because the interest earned on the deposit is again re-invested, every three months and the interest also earns interest. This is called ‘compounding’ and it makes a big difference in the maturity value of your deposit.power of compounding

To help you easily calculate the cumulative interest on your fixed deposit, compounded quarterly, our Reinvestment Deposit Calculator below allows you to calculate expected returns based on deposit amount, tenure, and interest rates. By inputting values, you can instantly see the yield for each reinvestment option, making it easier to identify which banks offer the most advantageous returns.

Reinvestment Deposit Calculator

Fixed deposits (FDs) continue to be a preferred investment choice in India, offering stability and assured returns. As of 2024, most banks are providing competitive FD rates due to changes in market liquidity and inflation rates. These deposits are particularly popular among conservative investors who prioritize security over higher, but riskier, returns. A unique type of FD, called a reinvestment deposit or cumulative FD, offers compounded interest. Instead of receiving periodic interest payments, the interest earned is reinvested, compounding at each interval and yielding a higher return at maturity.

Currently, Indian banks’ FD interest rates range from around 3% to 7% annually, or even more, in some cases, depending on tenure, deposit size, and the bank’s specific policy. Many government and private banks offer reinvestment options, and the yield can vary considerably, making it essential for investors to compare different banks’ offerings.

To help you assess these variations, our **Reinvestment Deposit Calculator** above allows you to calculate expected returns based on deposit amount, tenure, and interest rates. By inputting values, you can instantly see the yield for each reinvestment option, making it easier to identify which banks offer the most advantageous returns.

Using this calculator, investors can make well-informed decisions, helping them maximize their FD investments while balancing security and growth.

 Mutual funds and SIPs are a great way for the common investor. You can also make use of our SIP calculator here

sip calculator

SIP calculator

sip calculator

Using the SIP Calculator: Your Financial Planning Companion.

To give investors a more practical approach, we’ve embedded a SIP calculator below. The SIP calculator allows users to estimate the future value of their SIP investments by entering variables such as the monthly investment amount, expected return rate, and investment period. This tool is extremely useful for planning your finances, as it gives you a clear understanding of the potential returns based on your inputs.

SIP and Lumpsum Calculator
SIP
Lumpsum

Why Mutual Funds are an Ideal Alternative Investment for the Common Investor

SIP: A Smart Way to Invest in Mutual Funds

Introduction

In recent years, mutual funds have gained popularity among a diverse set of investors in India. This mode of investment has proven to be an excellent alternative to traditional options such as fixed deposits, gold, and real estate. For common investors who seek to grow wealth steadily, mutual funds offer the benefits of professional management, diversification, and potentially higher returns. Additionally, the advent of Systematic Investment Plans (SIPs) has empowered investors to achieve their financial goals more efficiently, allowing them to invest consistently without needing a large upfront capital. In this article, we will explore the history of mutual funds in India, how mutual funds work, the advantages of SIP, and a practical SIP calculator that can help you estimate your investment returns.

 

 A Brief History of Mutual Funds in India

Mutual funds have been a part of the Indian investment landscape since 1963, when the Government of India launched the Unit Trust of India (UTI) as the country’s first mutual fund entity. For decades, UTI was the sole player, and mutual funds were relatively limited in scope. However, in 1987, the market opened to public sector banks and institutions, with several banks launching their own mutual fund schemes. In 1993, the regulatory body SEBI (Securities and Exchange Board of India) established guidelines, leading to the entry of private sector mutual funds. Today, the mutual fund industry in India is a vibrant and dynamic sector, managed by multiple private and government entities that offer products across equity, debt, hybrid, and other categories. Mutual funds are now accessible to investors at different income levels, enabling a large segment of the population to participate in wealth creation.

 

How Mutual Funds Work

A mutual fund pools money from multiple investors, which is then managed by a professional fund manager who allocates it across various assets like stocks, bonds, and other securities. The goal is to generate returns based on the fund’s investment objective. For example, an equity fund primarily invests in stocks and aims for capital appreciation, while a debt fund invests in fixed-income instruments, targeting stable returns with lower risk. Each investor owns “units” of the fund, which represent their share of the pooled assets. The value of these units fluctuates based on the performance of the underlying assets, allowing investors to gain or lose value in proportion to the fund’s success.

 

 Benefits of Investing in Mutual Funds

Mutual funds provide several benefits that make them attractive to everyday investors:

 

Professional Management

Experienced fund managers make informed decisions, adjusting the portfolio to market conditions, thus taking the burden off investors.

Diversification

Mutual funds spread investments across a wide array of assets, reducing the risk of exposure to a single stock or sector.

– **Liquidity**: Most mutual funds allow investors to redeem their units at any time, providing a high level of liquidity.

– **Affordability**: Investors can begin with a small initial investment, making mutual funds accessible to individuals with varying financial capacities.

– **Flexibility**: Investors can choose from various fund types based on their financial goals and risk tolerance.

 

 SIP: A Smart Way to Invest in Mutual Funds

Systematic Investment Plans (SIPs) have revolutionized mutual fund investment by allowing investors to contribute a fixed amount regularly rather than a lump sum. SIPs make it easier for individuals to invest consistently, regardless of market conditions, which is crucial for wealth creation over time. By investing a small amount each month, investors enjoy the benefits of “rupee cost averaging,” which involves buying more units when prices are low and fewer units when prices are high. This approach minimizes the impact of market volatility on returns.

 

 The Power of Compounding with SIPs

One of the biggest advantages of SIP is compounding. With each SIP contribution, the invested amount grows over time, earning returns on both the initial investment and the accumulated earnings. This compounding effect can lead to significant wealth accumulation over the long term, making SIP an ideal choice for achieving goals like retirement planning, children’s education, and wealth creation.

 

 Using the SIP Calculator: Your Financial Planning Companion

To give investors a more practical approach, we’ve embedded a SIP calculator above. The SIP calculator allows users to estimate the future value of their SIP investments by entering variables such as the monthly investment amount, expected return rate, and investment period. This tool is extremely useful for planning your finances, as it gives you a clear understanding of the potential returns based on your inputs.

You can also try our Fixed deposit interest calculator here: To have ready calculations of your cumulative fixed deposit of reinvestment deposit as they are called in some banks, giving you the power of compounding